Week 8: 7 Antwoorden

number-181539_640Na zeven weken 7 Mobiele Dingen waren er een aantal vragen die het verdienden om te worden beantwoord in een aparte post. Dus vandaar Week 8: 7 Antwoorden.

1. Blijft de cursus beschikbaar?
Ja, de cursus blijft online en beschikbaar.

2. Komt er in de toekomst ook een zoekfunctie voor artikelen in BrowZine?
BrowZine werd in eerste instantie ontwikkeld als vervanging voor het tijdschriftenplankje, als plek waar je kunt bladeren door de tijdschriften die je regelmatig leest. BrowZine krijgt veel vragen over het creëren van een zoekfunctie op artikelniveau en ze zijn aan het onderzoeken of het mogelijk is om deze toe te voegen aan hun product.

3. Wanneer je een e-book download en aantekeningen maakt, blijven deze dan bewaard nadat de uitleentermijn verstrijkt?
Nee, de aantekeningen die je maakt in Ebsco of EBL boeken via BlueFire of de Ebscobooks app verdwijnen. Mocht je een boek via de online reader op de PC lezen, kun je wel aantekeningen opslaan voor later.

4. Hoe kan ik artikelen of boeken die niet gedigitaliseerd zijn of te vinden zijn via een database in de diverse reference managers invoegen?
Dat kan door ze gewoon handmatig toe te voegen.

5. Privacy?
Bijna elke week waren er wel vragen over privacy en online veiligheid. Het is een ingewikkeld onderwerp waar niet één-twee-drie een pasklaar antwoord op te geven is. Bits of Freedom heeft een handige toolbox gemaakt waar je heel veel informatie en tips over het onderwerp kunt vinden.

6. Technische vragen over de tablet
Wij kunnenhelpen bij hele algemene vragen, maar onze kennis beslaat hoofdzakelijk Apple iOS en Samsung Android tablets, voor andere soorten tablets is onze kennis niet altijd toereikend. Het ISSC ondersteunt tablets een heel klein beetje, maar ook niet heel uitgebreid omdat het op de hoogte blijven van de verschillende apparaten, merken en besturingsprogramma’s teveel tijd kost. Een goede manier om toch antwoorden te vinden is gewoon Googlen, want voor heel vragen en problemen zijn er antwoorden te vinden op hulpforums of blog posts met antwoorden en uitleg.

7. Webprinten
De meest ingewikkelde vraag was hoe je kon printen vanaf je tablet. Maar dat is misschien ook een vraag die studenten hebben, dus bij dezen een uitgebreide, geillustreerde uitleg in de gelinkte PDF.

Printen vanaf je tablet

Week 7: Opslaan en delen

Het is alweer Week 7! In deze laatste week focussen we ons op het opslaan van de gevonden informatie en hoe je deze kunt delen. Zowel het delen via social media, maar vooral om samen te werken met collega’s.

Lees het later

Soms komt er een link voorbij op Twitter of via de email, vind je zelf iets online of verschijnt er een bericht in je feedreader wat interessant is, maar waarvoor je op dat moment geen tijd hebt om het te lezen. Dan is het handig om de link op te slaan om later te lezen. Dat kan via een bookmark in je internetbrowser, maar dat wordt niet alleen snel onoverzichtelijk, maar vereist ook dat je op het moment dat je de bewaarde artikelen wilt lezen verbinding hebt met het internet. Een oplossing hiervoor zijn diensten zoals Instapaper (iOS, Android) en Pocket (iOS, Android). Deze diensten laten je links opslaan en ze organiseren via tags, waardoor je ze makkelijk kunt terug vinden en later offline kunt teruglezen. Je kunt vanuit die diensten ook heel makkelijk een gelezen artikel delen naar anderen via social media of email. Nadat je een artikel gelezen hebt, kun je het bewaren binnen de app, verwijderen of doorsturen naar een app zoals Evernote (iOS, Android), zodat je de informatie verder kunt verwerken.

In de cloud

Een tablet, een laptop, een desktop op het werk en thuis. En eigenlijk wil je op alle apparaten en locaties bij dezelfde informatie kunnen. Moest je vroeger nog met floppy’s sjouwen en later met een USB-stick, tegenwoordig parkeren we meer en meer informatie in the cloud. Soms helemaal afgeschermd en alleen voor jezelf toegankelijk, maar soms ook om met een groep samen te werken en documenten te delen. Het onderstaande filmpje laat zien hoe de cloud precies werkt.

Er zijn verschillende bekende diensten zoals Dropbox (iOS, Android), Google Drive (iOS, Android), en OneDrive (iOS, Android), maar een dienst die je wellicht nog niet kent, is SurfDrive (iOS, Android). SurfDrive is een cloudopslagdienst speciaal opgezet voor het Nederlandse hoger onderwijs en onderzoek. De dienst wordt beheerd door SURF en voldoet aan alle Nederlandse en Europese privacywetgeving en alle informatie wordt binnen Nederland opgeslagen en nooit aan derden vrijgegeven. Vooral die laatste elementen maken deze dienst extra interessant en veilig omdat je hiermee kunt voorkomen dat jouw informatie wordt opgeslagen in de VS waar de privacyregels veel minder strikt zijn.

surfdriveJe kan deze opslagdiensten ook koppelen aan verschillende apps. Bijvoorbeeld aan iAnnotate, zodat je de pdf’s die je wilt lezen geen ruimte in beslag nemen op je tablet of smartphone. Je kunt ook documenten opslaan in de cloud vanuit andere apps. Je kunt bijvoorbeeld PDF’s van artikelen die je hebt gevonden in BrowZine opslaan in DropBox, zodat je ze later makkelijk kunt openen vanaf je PC.

Opdracht

  • Activeer je account bij SurfDrive.
  • Schrijf op je Tumblr een post over wat je geleerd hebt tijdens 7 Mobiele Dingen, wat je het handigst vond om te leren en waar je graag nog meer over had willen leren.
  • Vergeet niet je link the mailen!

Week 6: Bijblijven

In de vijf weken voor de kerst hebben we ons bezig gehouden met het vinden, lezen, en verwerken van wetenschappelijke informatie die je kunt vinden via onze catalogus en andere wetenschappelijke bronnen. Maar naast het bijhouden van de peer-reviewed wetenschappelijke literatuur, zijn er natuurlijk nog andere bronnen waar wetenschappers informatie in vinden, zoals vakbladen, maar ook nieuwssites en blogs. Deze week ga je aan de slag met manieren om bij te blijven met de actualiteiten binnen een bepaald gebied.

RSS = Regelmatig, Simpel, Systematisch

rss-41072_640RSS staat officieel voor Really Simple Syndication. Degenen die de vorige Zeven Dingen cursus hebben gevolgd, zullen zich dit concept wellicht nog herinneren. Hoewel al meer dan zes jaar wordt geroepen dat RSS zijn langste tijd gehad heeft en met het verdwijnen van de Google Reader in 2013 het er toch even op leek alsof het zover was is het volgen van bepaalde websites of blogs via een feedreader nog steeds niet verdwenen. Dat is niet zo verbazend, want RSS is nog steeds de makkelijkste manier om geen enkel nieuw bericht of artikel van je favoriete bronnen te missen. Uiteraard zijn er voor zowel iOS als Android een groot aantal RSS-reader apps beschikbaar. De grootste en meest bekende hiervan is waarschijnlijk Feedly. Feedly is een prettige app om de verschillende bronnen die je volgt te verzamelen.

Grasduinen met Flipboard

Op de hoogte blijven via RSS is reuze handig maar het is ook belangrijk om buiten je eigen torentje te kijken. Soms vind je bij toeval een artikel waarvan je niet wist dat je het nodig had tot je het vond. Een app die deze vorm van informatievergaring mogelijk maakt is Flipboard. Met deze app maak je eigenlijk een op jouw interesses toegespitst tijdschrift vol met artikelen en nieuwsberichten uit allerlei verschillende bronnen. Vervolgens kun je de selecties nog verfijnen, door aan te geven of je bepaalde bronnen wel of niet wil zien en als je een bepaald artikel of onderwerp erg interessant vindt dan kun je aangeven dat je meer daarover wilt zien. Het is een soort digitaal grasduinen, waarbij je niet zoekt in een specifieke collectie, maar in een groter, iets minder vastomlijnd geheel. Bekijk het onderstaande filmpje voor een overzicht van de mogelijkheden van Flipboard (en een kijkje in hun hoofdkwartier).

Digitaal in kranten knippen

blendleKranten zijn duur en niet iedereen leest ze meer van voorpagina tot the laatste katern, niet op papier, maar ook niet digitaal. Maar soms zijn er toch echt artikelen die je wilt lezen, ook al heb je geen krantenabonnement. Eén mogelijkheid is het artikel op te zoeken in LexisNexis, maar dan krijg je alleen de platte tekst, eventuele foto’s ontbreken. Vorig jaar kwam er een mooie oplossing voor deze situaties in de vorm van Blendle. Deze website, die het beste tot zijn recht komt op mobiele schermen, maakt het mogelijk om voor losse artikelen te betalen, waarbij de prijzen variëren van 1 cent tot 1 euro afhankelijk van de bron, de leeftijd, en de lengte van het artikel. Daarnaast bevat Blendle niet alleen kranten, maar ook opinie- en weekbladen.

Voor Android zijn er twee verschillende apps, de officiële Blendle app en ReaderKid. Voor iOS is er alleen de Blendle Trending app, waarin de redactie van Blendle door hun geselecteerde artikelen deelt. Maar zoals gezegd, de webversie van Blendle werkt uitstekend op mobiele schermen, een app is eigenlijk dus niet nodig.

Opdracht

  • Installeer Feedly en voeg de Tumblrs van deelnemers toe. De links naar alle Tumblrs kun je vinden in het overzicht dat is rondgestuurd.
  • Voeg een aantal interessante (bibliotheek)blogs of nieuwssites toe aan een aparte collectie. Tips voor interessante blogs om te volgen zijn: Raymond Snijders’ Vakblog, Infobesitas van Anneke Dirkx, UBL Innovatie van onze afdeling Innovatie en Projecten, het groepsblog van I&M / I&O 2.0 van de Universiteitsbibliotheek van Utrecht, en The Conversation.
  • Deel een aantal van jouw favoriete bronnen op je Tumblr.
  • Vergeet niet je link te mailen!

Week X: Het Pauzenummer

christmas-316448_640In de komende twee weken hebben we een kleine onderbreking in de cursus vanwege de feestdagen. Vandaar dat we een pauzenummer presenteren, waarin we een aantal mooie apps met je willen delen die wellicht niet direct voor onderzoek inzetbaar zijn, maar wel mooi en/of educatief zijn. Met dank aan Saskia van Bergen voor een aantal van de culturele en erfgoedsuggesties! Ik heb ze onderverdeeld in Leerzaam en Cultureel. Geniet van de prachtige apps en de interessante video’s. En fijne feestdagen!

Leerzaam

khanKhan Academy (iOS/Android)
De Khan Academy is een van de grote platforms voor MOOCs en andere educatieve video’s. Khan Academy is de enige die niet alleen video’s biedt voor hoger onderwijs, maar ook voor jongere deelnemers en die volledig gratis is. Een mooi voorbeeld, van iemand die we goed kennen, zijn de video’s van Erik Kwakkel over het maken van het middeleeuwse boek.

courseraCoursera (iOS/Android)
Coursera is ook een van de grote MOOC platforms. Niet alle cursussen zijn gratis en inschrijven is verplicht, maar de cursussen zijn de moeite waard. Alle Leidse MOOCs worden aangeboden via Coursera.

itunesuiTunes U (iOS)
iTunes U is een Apple product gestoeld op dezelfde basis als Khan en Coursera. Met de opkomst van tablets in de klas, is de focus van de content wel verschoven richting lagere en middelbare school lessen.

 

TEDlogoTED (iOS/Android)
Iedereen heeft weleens van TED gehoord. Een prestigieus congres met vaak interessante sprekers die innovatief bezig zijn in hun veld van expertise. Een hele bekende in bibliotheekland is die van Eli Pariser over de filter bubble, maar ikzelf vind deze information time machine van Frederic Kaplan ook erg gaaf.

LOGO_UNIVERSITEIT_VAN_NEDERLANDUniversiteit van Nederland (iOS/Android)
De Universiteit van Nederland is niet alleen leerzaam maar ook leuk. In een poging om aan het grote publiek te laten zien dat passie ieder onderwerp interessant kan maken laten de heren achter de Universiteit van Nederland ’s lands beste universitaire docenten les geven aan het grote publiek. En met succes; inmiddels zijn ze bezig met het derde seizoen. Ook Leidse hoogleraren maken hun opwachting: Paul Cliteur, Timo de Rijk, André Gerrits, Stefan Sagel, Bart van den Boom, en Bas Haring maakten al eerder hun opwachting. Marc van Oostendorp was eerder deze maand de professor van dienst.

Cultureel

leidendiscoveriesLeiden Discoveries (iOS/Android)  Wellicht zijn de karakteristieke rood/zwarte borden in de binnenstad je al opgevallen. Leiden Discoveries is de bijbehorende app. Een interactieve manier om de stad en haar wetenschappelijke geschiedenis te leren kennen. Er zijn verschillende routes beschikbaar en je kunt de route ook nog personaliseren. Misschien een mooie tip voor een niet-regenachtige kerstwandeling?

rijksRijksmuseum (iOS/Android)
Deze prachtige app van het Rijksmuseum kan niet alleen als audio tour door het museum worden gebruikt, met verschillende rondleidingen om uit te kiezen, maar laat je dezelfde rondleidingen gewoon vanaf je bank doen, met audio clips, filmpjes en foto’s. Daarnaast kun je meer informatie vinden over ruim 200 objecten in het museum.

mauritshuisHet Mauritshuis (iOS/Android)
De app van het Mauritshuis is sterk vergelijkbaar met die van het Rijksmuseum. De collectie kan verkend worden aan de hand van een aantal verschillende thema’s, er is een mogelijkheid om losse tentoongestelde werken op te zoeken en er is ook een speurtocht uitgezet voor de jongere bezoeker.

europeanaEuropeana Open Culture (iOS/Android)
Europeana is het Europese digitale portal voor erfgoed, met name in visueel opzicht. Een grote verzameling aan gedigitaliseerd erfgoed afkomstig uit bibliotheken, musea en andere erfgoedinstellingen waarin het altijd interessant is om even te grasduinen. Met Europeana Open Culture kan door deze bron gebladerd worden, hoewel de ontsluiting niet altijd even soepel gaat.

gelderlandCollectiebrowser van Collectie Gelderland (iOS/Android)
De collectiebrowser van de Collectie Gelderland brengt verschillende collecties uit musea, archieven, bibliotheken, en monumenten samen in één app waarin de collecties op verschillende manieren kunnen worden doorgebladerd: op onderwerp, plaats of collectie. Het is een prachtige app om doorheen te dwalen, maar zonder zoekfunctie is gericht zoeken lastig.

App_Internet-Archive_220The Internet Archive (iOS/Android)
The Internet Archive en de Wayback Machine zijn het geheugen van het internet en het Archive bevat bijvoorbeeld ook de database van Project Gutenberg. En uiteraard hebben ze ook een app waarin je alle boeken, filmpjes, audio-fragmenten en afbeelding rustig kan bekijken, lezen of beluisteren.

wikiartWiki Art (iOS)
Wiki Art is alleen beschikbaar voor Apple, maar is een prachtige app voor de kunstliefhebber.

 

 

vogala-middelnederlands-appVogala (iOS/Android)
Vogala laat Middelnederlands klinken! Wanneer je de app voor het eerst op start duurt het even voor hij opent omdat hij de bestandjes moet binnenhalen, maar het is een prachtige app en de geluidsfragmenten en voordrachten van de teksten zijn geweldig. Het is verrassend om te horen hoeveel en tegelijk hoe weinig het Nederlands veranderd is.

lezinggemistLezing Gemist (iOS/Android)
In het verlengde van apps zoals TED en de Universiteit van Nederland, maar toch meer op zijn plek in de categorie Cultureel, is de Lezing Gemist app van het Studium Generale van de Universiteit Utrecht: een geweldige app! Saskia plaatste bij de app de vraag waarom Leiden dit nog niet heeft en daar kan ik me alleen maar bij aansluiten!

icon_iPad_72Medieval handwriting (iOS/Android)
Deze app van Institute for Medieval Studies at the University of Leeds laat je oefenen met het lezen van middeleeuws handschrift en met het transcriberen ervan. Zelfs als je geen boekwetenschapper bent, is dat laatste een leuke puzzel.

 

ikjancremerIk Jan Cremer (iOS)
Uitgebracht in 2011 door het Letterkundig Museum ligt de focus van deze app volledig op dit ene boek. Bladeren door het manuscript, de ontwikkeling van de cover en het opzetten van de reclame campagne, het kan allemaal. Veel interessant materiaal dus, maar de navigatie is wat stroef en de app is alleen beschikbaar voor iOS.

sworkitSworkit (iOS/Android)
En na het verkennen van al deze apps en het verorberen van de lekkernijen van de feestdagen, is een beetje beweging misschien wel lekker. Maar met een beetje pech hebben we geen Witte Kerst maar een Natte Kerst en zit een stevige wandeling er niet in. Dan biedt Sworkit de uitkomst. Deze korte trainingen laten je zeven minuten helemaal losgaan om je conditie te verbeteren.

Week 5: Annoteren

De toekomst is papierloos, of toch niet?

In de afgelopen weken heb je ontdekt hoe je wetenschappelijke informatie kunt vinden en lezen op je tablet of smartphone en hoe je de gevonden informatie kunt beheren voor latere verwerking. Vandaag gaan we een stapje terug in het onderzoeksproces. Bij het lezen van wetenschappelijke literatuur hoort ook het maken van aantekeningen. Hier lijkt een kink in de kabel voor het papierloos werken van de toekomst op te treden, want om aantekeningen te maken moet je de boel weer uitprinten. Nee hoor, dat hoeft helemaal niet, ook aantekeningen maken kan gewoon op de tablet. En daarbij kun je meer doen dan alleen highlighten of opmerkingen plaatsen zoals je in de verschillende readers, bijv. BlueFire, kunt doen, de mogelijkheden zijn nog veel uitgebreider.

Apps

Er zijn behoorlijk wat verschillende apps beschikbaar, zowel gratis als betaald. iAnnotate voor iOS en Folia voor Android en iOS zijn van dezelfde maker en bieden beiden uitgebreide annotatiemogelijkheden en de optie om de app te linken aan een cloudopslagdienst zoals Dropbox of Google Drive (in week 7 zullen we verder ingaan op dit soort opslagdiensten.) Twee vergelijkbare apps zijn Goodreader (iOS) en Xodo (Android).

Papership is een combinatie van reference manager en annotatie app. Je kunt je Zotero of Mendeley app linken aan de app en account synchoniseren en beheren. Daarnaast biedt Papership ook de mogelijkheid om je bestanden uitgebreid te annoteren. Helaas is Papership momenteel alleen maar beschikbaar voor iOS.

Opdracht

Kies een van de annotatie apps uit en test deze uit. Ga aan de slag met een PDF, kijk welke mogelijkheden er zijn en beschrijf je ervaringen op je Tumblr blog. Brengen deze annotatie apps de papierloze toekomst dichterbij voor je of blijf je toch trouw aan papier voor het maken van aantekeningen? Vergeet niet je link te mailen!

Week 4: Reference managers

In week 4 ga je aan de slag met reference managers. Kun jij deze eigenlijk wel gebruiken op een tablet?

Gevonden! En dan?

In de afgelopen weken heb je ontdekt hoe je wetenschappelijke informatie, in boek of artikelvorm, kunt vinden op de tablet of smartphone. Maar als je de informatie gevonden hebt, wil je haar natuurlijk ook bewaren en verwerken. Op de computer gebeurt dit meestal via een reference management programma, zoals EndNote of Mendeley. Je kunt dan niet alleen alle bibliografische gegevens opslaan, maar ook de PDFs en je kunt gebruikmaken van de zogenaamde “Cite while you write”-functie, waarbij je de literatuurverwijzingen automatisch in de juiste vorm kunt laten genereren door de software. Voor de drie bekendste reference managers – EndNote, Mendeley en Zotero – zijn er ook apps beschikbaar, hoewel er voor Zotero geen officiële app bestaat. De apps missen weliswaar de “Cite while you write”-functie van de desktopversies, maar laten je wel je collectie van referenties beheren en de bijbehorende PDFs lezen.

Qua apps ligt de functionaliteit van de drie reference managers redelijk dichtbij elkaar; het is vooral de functionaliteit van de desktopversies die verschilt. Een beschrijving van de verschillen tussen EndNote, Mendeley, en Zotero kun je vinden op The Connected Leiden Researcher.

Reference Apps

Mendeley

mendeleylogo-150x160Voor Mendeley is er voor zowel iOS als Android een officiële Mendeley app die volledig geïntegreerd is met de desktop versie. Een Mendeley-account is gratis aan te maken zelfs vanuit de app en stelt je in staat om meteen referenties te importeren vanuit verschillende andere apps zoals BrowZine en Safari.

Zotero

zotero-150x160Voor Zotero is er geen officiële app, maar er zijn verschillende apps beschikbaar voor zowel iOS als Android. Voor iOS zijn er ZotPad en Papership. Voor Android zijn er drie, ZedLite, Zandy en Zotable. Die laatste twee zijn betaalde apps, de rest is gratis. Daarnaast heeft Zotero een mobiele webversie die je dezelfde mogelijkheden geeft als de gewone webversie.

EndNote

endnoteEndnote heeft alleen een iOS app en lijkt geen plannen te hebben om een Android versie te maken. Er is wel een mobiele versie van Endnote Online, maar Cite While You Write werkt alleen met Word op een desktop. Het is overigens wel zaak om bij het exporteren van verwijzingen te kiezen voor de correcte EndNoteversie; exporteren naar de reguliere EndNote en niet EndNote Online zorgt ervoor dat de citaties niet aankomen in je Online account. Een uitgebreide vergelijking van EndNote en EndNote Online kun je vinden op deze pagina van de Universiteit van Toronto.

Tip: Een uitgebreider overzicht van beschikbare, door de universiteit ondersteunde reference managers – inclusief een uitgebreide vergelijking  – kun je vinden op onze website.

Opdracht

Bekijk de onderstaande video’s om een indruk te krijgen van de verschillende apps. Welk systeem lijkt je het fijnste werken en waarom? Vergeet niet om je link te mailen!

Week 2 Terugblik

De e-books uit week 2 maken nogal wat los! Veiligheidscertificaten die niet meer geldig zijn, het aanmaken van meerdere accounts dat niet altijd soepel verloopt, downloadproblemen, BlueFire dat kuren vertoont – het komt allemaal voorbij in de verschillende huiswerkopdrachten die zijn binnengekomen. Het lijkt erop dat vooral Ebsco problemen geeft.

Eveiligheidbs-koppig

Het inloggen is omslachtig, met drie verschillende accounts waarvoor je alle drie moet inloggen. Ebsco boeken lenen via de Ebsco app lijkt toch het makkelijkste (lees met de minste hordes) te werken, hoewel je ook daar telkens moet inloggen om een boek daadwerkelijk te downloaden. Maar het boek wordt tenminste wel meteen in een reader gedownload na lenen, iets wat bij het lenen van Ebsco boeken via de catalogus nog weleens mis kan gaan. Soms loopt bij het downloaden van het boek naar BlueFire de boel vast of hij blijft uren zeggen dat hij nog aan het downloaden is, of nog erger hij geeft de melding “Downloaden mislukt” zonder verdere uitleg. Deze downloadproblemen komen vaak door een zwakke verbinding, waardoor de server aan de kant van Ebsco denkt dat de connectie verbroken is. Een andere optie is dat je gekozen titel grote afbeeldingen of een grafisch zware cover heeft en daar gaat BlueFire ook nog weleens van hikken, zeker wanneer het PDF-bestanden betreft. Stug volhouden en het een paar keer opnieuw proberen is dan vaak de beste oplossing.

Frustratie

Wat wel duidelijk is geworden, is dat het best een frustrerend proces is en als wij dat al zo ervaren, hoe is dat dan voor onze gebruikers? Dit laatste is een conclusie die ik al een aantal maal voorbij heb zien komen in de verschillende blogposts. En misschien is het dan fijn om te horen dat mede door deze les en de daar opgedane ervaring de collega’s van e-resources en DD gaan kijken of de inlogprocedures voor Ebsco niet versimpeld kunnen worden.

Vragen

Ik heb ook een aantal vragen voorbij zien komen waarvan ik dacht dat het misschien handig was om die te beantwoorden voor iedereen en niet alleen aan de vraagsteller direct.

Waarom hebben we een AdobeID nodig om EBL of Ebsco boeken te lenen?
EBL en Ebsco hebben ervoor gekozen om hun boeken te beveiligen via Digital Rights Management, een service die loopt via Adobe Digital Editions. Om te zorgen dat je bestand het na drie dagen (EBL) of een week (Ebsco) het niet meer doet, moet Adobe weten wie op welk apparaat leest door middel van je AdobeID.

Hoe kun je navigeren of terug naar de index in BlueFire?
Als je op je scherm tikt in BlueFire komt er een balk tevoorschijn met daarin de keuzes Now Reading, Contents, Bookmarks, en Info. Als je Contents selecteert kom je bij de inhoudsopgave terecht. Onder het loepje in de balk zit ook de zoekfunctie.

Wat gebeurt er met mijn aantekeningen als het boek verloopt?
Daar zijn de meningen over verdeeld. Officieel zou de aantekeningenlaag bewaard moeten blijven, zodat wanneer je het boek opnieuw downloadt ze er weer staan, maar dat is bij mij persoonlijk nog nooit gelukt. Aantekeningen synchroniseren sowieso niet tussen verschillende apparaten.

Kun je het boek echt maar 3 tot 7 dagen lenen?
Ja dat kan echt maar zo kort, maar je kunt het boek oneindig opnieuw downloaden!

Niet eenvoudig

De conclusie van week 2 en de verschillende reacties is waarschijnlijk dat e-books niet eenvoudig zijn en dat er nog een hoop winst te boeken valt qua gebruikersvriendelijkheid.

Week 3: Artikelen vinden met uitgeversapps en BrowZine

Vorige week hebben we gekeken naar het vinden en lezen van e-Books. In week 3 van de cursus 7 Mobiele Dingen gaan we kijken naar het vinden van artikelen met behulp van tablets en smartphones. Daarnaast zullen we aandacht besteden aan BrowZine, de e-journal app die door onze bibliotheek wordt aangeboden.

Uitgeversapps

Je kunt artikelen zoeken via de catalogus en de databases die daarin te vinden zijn, maar veel uitgevers hebben hun eigen apps of mobiele webversie. Deze apps laten je direct zoeken in hun bestanden, vaak met maar eenmalig of periodiek inloggen. Een voorbeeld hiervan is de app (alleen iOS) van de Encyclopdia Britannica. Deze download je via de WiFi van de universiteit en dan kun je er overal gebruik van maken, mits je eens in de drie maanden de app weer opent via het universiteitsnetwerk.

Een ander voorbeeld is de SpringerLink app (iOS/Android), waarin je alle Springer producten kunt doorzoeken en wanneer je inlogt met je ULCN-account. Je kunt dan zelfs kiezen om alleen dat te zien waar je ook daadwerkelijk toegang toe hebt.

Op de pagina De bieb op uw mobiele telefoon kun je een overzicht vinden van welke apps er beschikbaar zijn voor databases en uitgevers waar wij als bibliotheek toegang toe hebben.

Tip: Bij de meeste apps van uitgevers moet je een persoonlijk account gebruiken. Dat doe je door (binnen het universitaire netwerk) een account te maken in de webversie van de database. Dat is dus niet je ULCN account.

BrowZine

De catalogus en mobiele webversies en apps van databases en uitgevers zijn de manier om artikelen te vinden op onderwerp. Maar het ouderwetse grasduinen in stapels (gebonden) tijdschriften is in de digitale wereld vaak toch ingewikkelder. Sinds vorig jaar biedt de UBL daar een oplossing voor in de vorm van BrowZine. Deze app, die ook beschikbaar is voor het web, maakt het mogelijk om door de inhoudsopgaven van tijdschriften te bladeren en artikelen die interessant lijken meteen in te zien. Je kan ook je favoriete tijdschriften op een vast plankje zetten, zodat je ze snel kunt terugvinden en een notificatie kunt ontvangen op het moment dat er een nieuwe aflevering is verschenen.

Bekijk het volgende filmpje voor een uitgebreidere introductie van BrowZine

Opdracht

  • Installeer Browzine en maak je eigen plankje met favorieten.
  • Schrijf een Tumblr post met daarbij een screenshot van je plankje, beschrijf je ervaring en hoe je denkt dat Browzine voor onze gebruikers handig kan zijn.
  • Mail ons de link naar je post.

Week 2: E-books

Welkom in week 2 van 7 Mobiele Dingen. Deze week ga je aan de slag met de mobiele versie van de catalogus, de Universiteit Leiden app en de ebooks in onze collectie. Hoe vind je ze en hoe kan je ze vervolgens lezen op je mobiele apparaat?

Catalogus on the go

Je kunt de catalogus op je mobiele apparaat op twee manieren bereiken. Ga via de browser van je smartphone of tablet, meestal Chrome of Safari, naar catalogue.leidenuniv.nl of download de universiteitsapp in iTunes of Google Play en ga naar onze eigen mobiele variant van de website en ga dan naar de catalogus. De universiteitsapp biedt naast een link naar onze mobiele omgeving ook links naar bijvoorbeeld Blackboard, uSis en uMail. Onze eigen mobiele website geeft naast de catalogus ook toegang naar onder andere adresgegevens van de locaties, de pagina’s voor de vrije werkplekken, en de UBL Twitterfeed.

Op een tablet ziet de catalogus er niet zo gek anders uit, maar op een smartphone heeft hij echt een ander jasje aan. De A-Z lijst voor de e-journals ontbreekt en ook de tab Find Databases is verdwenen. Uiteraard kunnen databases wel gevonden worden in de catalogus zelf en kun je op die manier ook op een smartphone bij bijvoorbeeld de EBL-Ebook Library komen.

Opmars van het e-book

In de afgelopen jaren zijn e-books, zeker in de consumentenmarkt, steeds vanzelfsprekender geworden. Maar ook in de bibliotheekwereld rukt het digitale boek op. Een goed voorbeeld hiervan is de jaarlijkse Vakantiebieb van bibliotheek.nl. Waar het in de academische bibliotheken in eerste instantie wat langzamer ging, komen er nu meer en meer e-books in de collectie. En zijn er ook steeds meer mensen die er gebruik van willen en kunnen maken.

Hoe vind je e-books in de catalogus?

E-books zijn in de catalogus te vinden in speciale e-books databases, zoals de EBL, Brill, of Cambridge Books Online. Maar het grootste deel  is ook gecatalogiseerd en te vinden in de catalogus. Zoek bijvoorbeeld maar eens op The Cambridge history of medieval English literature of Reading the Tale of Genji its picture-scrolls, texts and romance. Een uitgebreide uitleg over het vinden van e-books in de catalogus vind je in de FAQ over het onderwerp.

Gevonden! Hoe lees je het boek?

Je kunt e-books lezen op een speciale e-book reader. Daar hebben we het hier niet over!
De meeste e-books worden in PDF-vorm en per hoofdstuk aangeboden. Het downloaden en lezen hiervan is redelijk eenvoudig. De meeste apparaten hebben een standaard pdf-viewer. Om het bestand te bewaren op het apparaat moet je het exporteren naar een reader-app. De bekendste (gratis) reader apps zijn iBooks (iOS), Adobe Acrobat Reader (Android), Aldiko (Android), en BlueFire (iOS en Android).  

In het geval van boeken die uit de EBL of Ebsco Books databases komen is het proces iets anders. Ze werken met Digital Rights Management (DRM) om te zorgen dat je een boek maar een beperkte periode kunt lenen. Om EBL boeken te lenen (lees: downloaden) op je tablet of smartphone heb je een Adobe ID account nodig en de BlueFire app. Wanneer je deze hebt aangemaakt, geïnstalleerd en met elkaar verbonden, kun je de boeken uit de EBL downloaden en offline lezen. Nadat de tijdspanne die je gekozen hebt bij downloaden is verlopen, verloopt je lening en kun je het boek niet meer openen. Je kunt het wel opnieuw lenen en downloaden.

Ebsco Books heeft haar eigen app, maar heeft ook een Adobe ID account nodig. Daarnaast moet je voor Ebsco Books ook een My Ebscohost account aanmaken. Dit moet je wel doen vanbinnenuit het universitaire netwerk. Wanneer de app volledig geautoriseerd is en verbonden met je Adobe ID account kun je vanuit de app de Ebsco Books Database doorzoeken en boeken downloaden voor een leenperiode van maximaal een week. Je moet dan wel inloggen met je My Ebscohost account om het boek te downloaden.

Tip: Bij de meeste apps van uitgevers moet je een persoonlijk account gebruiken. Dat doe je door (binnen het universitaire netwerk) een account te maken in de webversie van de database. Dat is dus niet je ULCN account.

In een e-book mag je strepen!

Eén van de voordelen van e-books is dat je de kans hebt om aantekeningen te maken zonder het boek permanent te beschadigen. Het hangt wel af van welke reader-app je gebruikt en welk format het boek heeft. In Bluefire kun je markeren en aantekeningen toevoegen, ongeacht of het een PDF of epub is. In iBooks daarentegen, kun je alleen aantekeningen maken of markeren in epub’s, niet in PDFs. Over het algemeen zijn de annotatie mogelijkheden voor PDFs in reguliere reader-apps beperkt. Later in de cursus zullen we meer aandacht besteden aan het annoteren van PDFs.

Opdracht

Leen een e-book uit de EBL of Ebsco database. Beschrijf op je Tumblr blog je ervaringen hiermee. Vind je dit een handig systeem? Vergeet niet een link te mailen!

Week 1: Introductie

Wat leer je in de cursus 7 Mobiele Dingen?

De titel verraadt het al een beetje, 7 Mobiele Dingen gaat om het werken met mobiele apparaten en apps. In zeven weken leer je al doende hoe je met (wetenschappelijke) informatie omgaat op een iPad, tablet of smartphone.  Zijn er apps voor onze catalogus, voor Google Scholar, hoe krijg je een e-book op je iPad etc. Het is de bedoeling dat je aan het eind van de cursus vertrouwd geraakt bent met het gebruik van tablets en smartphones en dat je in grote lijnen onze gebruikers kunt ondersteunen bij en attenderen op het gebruik van bibliotheekdiensten en producten op hun mobiele apparaat.

Wat zijn mobiele apparaten?

mobiledevicesHet begrip mobiele apparaten omvat laptops, smartphones, tablets, en e-readers. Voor deze cursus beperken we ons tot tablets en smartphones.  Maar ook binnen deze categorieën is er een veelheid aan mogelijkheden, te beginnen met de keuze voor het type besturingssysteem. Voor 7 Mobiele Dingen beperken we ons tot iOS en Android apparaten, aangezien onze klanten die het meest gebruiken.

Ook zijn er verschillen in de geheugencapaciteit van het apparaat en heb je twee keuzes ten aanzien van de manier waarop je internet benadert, via WiFi of via 3/4G waarvoor je een apart data-abonnement nodig hebt.

De pagina’s van de Consumentenbond over tablets en smartphones bevatten ontzettend veel informatie over alle aspecten van de apparaten, van specificaties tot bestuurssystemen tot data-abonnementen en veel vergelijkingen.

Wat ga je doen?

Iedere week verschijnt een nieuwe les met uitleg, apps, een aantal verdiepingsvragen, en een opdracht die je op je eigen (nog te maken) blog plaatst. De link naar deze post mail je elke week naar de 7 Mobiele Dingen email. Daarnaast is er een wekelijks ‘huiswerkuurtje’ waarbij je terecht kan met vragen en samen met anderen kunt werken aan de les van die week. Dit huiswerkuurtje zal plaatshebben in de Heinsiuszaal afwisselend op dinsdag- of woensdagochtend. Mocht je nou niet op het huiswerkuurtje kunnen komen, dan kun je altijd een afspraak maken om extra uitleg te krijgen.

Eduroam

Wanneer je je tablet of smartphone voor het eerst gebruikt op het universitaire netwerk, dan word je automatisch verbonden met het Leiden University Wireless Access (LUWA). We raden je echter aan om eduroam te gebruiken. Niet alleen heeft dit netwerk een sterkere versleuteling waardoor je ook je outlookmail erop kunt binnen halen, wanneer je eduroam op je tablet of telefoon hebt, kun je ook bij andere Europese universiteiten vaak zonder in te loggen op hun lokale eduroamnetwerk, wat erg handig is. Meer informatie over WiFi op de universiteit vind je op deze pagina van het ISSC.

Tumblr

tumblr-150x160In de 7 Leidse Dingen cursus van 2009 vroegen we iedereen om een blog te starten om hun wekelijkse opdrachten te delen. Mocht je dat blog nu nog steeds hebben, dan kun je dat natuurlijk opnieuw gebruiken. Heb je dat niet, maak dan een Tumblr blog. Tumblr (iOS/Android) is een simpele vorm van bloggen, die vooral onder jongeren erg populair is. Het is een visueel ingesteld medium, met veel afbeeldingen en .gif-bestanden. Voor een uitgebreidere uitleg over Tumblr en voorbeelden van hoe academici Tumblr kunnen gebruiken, kun je het achtergrondartikel en de bijbehorende blog posts op The Connected Leiden Researcher lezen. Voorbeelden van bibliotheken en bibliotheekmensen op Tumblr zijn: Vintage Libraries, Librarian Problems, Library Moments, en je kunt er nog talloze meer vinden onder de hashtag #tumblarians.

Tip: Voor de huiswerkposts is het handig om screenshots te kunnen maken met je apparaat. Voor iOS-apparaten doe je dit door gelijktijdig de aan/uit en de home-knoppen in te duwen. Voor Android-apparaten kunnen methodes verschillen tussen de diverse merken; PC-Advisor maakte een mooi overzichtsfilmpje.

 Opdracht

  • Ga naar https://www.tumblr.com/  en maak een Tumblr blog aan.
  • Beantwoord onderstaande vragen in een post.
  • Wat waren de redenen waarom je voor jouw mobieltje of tablet hebt gekozen?
  • Heb je toen een goede keuze gemaakt? Leg uit!
  • Email de link van je post naar ons.